Kolektory słonecze - częste pytania i odpowiedzi

Wiele pytań nt kolektorów które chciał(a)byś zdać, ale nie było okazji.
 

Czy położenie geograficzne Polski pozwala na efektywną pracę kolektorów?
W Polsce jest wystarczająca ilość promieniowania słonecznego. Dla Polski potencjalne sumy roczne promieniowania całkowitego wynoszą od 833 kWh/m2 na obszarach północnych do 1199 kWh/m2 na obszarach południowych.   Kolektory słoneczne pracują najefektywniej od marca do  września, ponieważ jest to okres największego nasłonecznienia. Najmniejsza wydajność energetyczna  jest w okresie zimowym (listopad, grudzień, styczeń) . W tych miesiącach Słońce operuje nisko i krótko, co powoduje że woda ogrzewana za pomocą kolektorów wymaga dodatkowego dogrzania w tradycyjny sposób.

Czy kolektory grzeją cały rok, czy też tylko przy słonecznej pogodzie?
Kolektory słoneczne grzeją cały rok. Ze względu na budowę kolektorów  uzyski ciepła różnią się od siebie w zależności od pory roku. Kolektory płaskie są bardziej skuteczne w okresie wiosenno letnim choć dobrze dobrany zestaw będzie działał również w okresie przejściowym a nawet z zimie. Kolektory próżniowe cechują się  większym uzyskiem ciepła w okresie jesienno zimowym gdy temperatura znacznie się obniża, jest to spowodowane tym że są one izolowane próżnią dlatego też temperatura na zewnątrz nie ma większego wpływu na ich działanie. Problemy z grzaniem mogą wystąpić wówczas gdy kolektory są zaszronione lub przysypane śniegiem który w skuteczny sposób wyłącza je z działania. 

Jak usunąć zalegający zimą śnieg na kolektorach?
Intensywne opady śniegu niestety zakłócają pracę kolektora. Zalegający śnieg można usunąć ręcznie w przypadku kolektorów  płaskich  nie powinno sprawić to problemów, jednak w  przypadku kolektorów próżniowych oczyszczanie może być utrudnione ze względy na ich budowę. W kolektorach płaskich można również  rozpuścić zalegającą na nich śnieg. W tym celu na sterowniku znajdujemy funkcję „ręczne włączanie pompy" lub „odmrażanie" i odpowiednim przyciskiem uruchamiamy pompę. W większości sterowników funkcja ta wyłącza się automatycznie po 10 - 15 minutach. Czas ten w zasadzie wystarcza na to, aby ciepło ze zbiornika rozpuściło zalegający na powierzchni kolektorów śnieg jednak opcja ta jest możliwa tylko i wyłącznie przy kolektorach płaskich. Kolektory rurowe ze względu na stosowaną w nich próżnię nie dają takiej możliwości.

Czy kolektory słoneczne są odporne na warunki atmosferyczne np. gradobicie?
Kolektory płaskie są bardzo wytrzymałe przypadki uszkodzenia ich przez grad są praktycznie nie spotykane, mniej odporne na opady gradu są kolektory próżniowe które dużo częściej ulegają uszkodzeniu. Zaletą kolektorów próżniowych jest to że nie trzeba wymieniać całego kolektora wystarczy wymienić uszkodzoną rurę co w znacznym stopniu zmniejsza koszty serwisu. 

Gdzie najlepiej zamontować kolektory słoneczne?
Kolektory słoneczne powinny być tak zamontowane, aby powierzchnia czynna była skierowana w kierunku najbardziej zbliżonym do południowego, pod kątem ok. 35-45 stopni do podłoża w przypadku instalacji całorocznych. Odchylenia od kierunku południowego do 20 stopni nie ma większego wpływu na efektywność pracy instalacji. Kolektory powinny być zamontowane jak najbliżej zbiorników, w których akumuluje się ciepło. Miejsce montażu należy wybrać tak, aby kolektory harmonizowały z architekturą obiektu. Najczęściej jednak kolektory montuje się bezpośrednio na dachu.

Czy można wykorzystać kolektory słoneczne do ogrzewania całego domu?
Raczej nie, służą one z reguły tylko do wspomagania ogrzewania i tylko w okresie przejściowym - wiosna, lato, jesień. Kolektory słoneczne, oprócz dostarczania ciepłej wody np. do kąpieli, najlepiej współpracują z ogrzewaniem podłogowym lub innym (niskotemperaturowym).

Czy kolektory należy czyścić?
Czyszczenie kolektorów słonecznych nie jest konieczne aczkolwiek można je przemywać. W wyniku zabrudzenia powierzchni szyby kolektorów spowodowanych zanieczyszczeniami atmosferycznymi, zmiany w zdolności odbioru energii słonecznej nie mają praktycznie znaczenia i wahają się w granicach 3-5%. Ponadto opady atmosferyczne czyszczą kolektory, zapewniając im prawidłową pracę.

Czy płyn solarny należy wymieniać?
Według zaleceń producenta co 5 lat należy sprawdzić temperaturę krzepnięcia płynu solarnego - czy nie ulega ona podwyższeniu?

Czy kolektory mogą ogrzać wodę w średnim basenie w okresie lata?
Systemy solarne zastosowanie znajdują nie tylko przy przygotowaniu ciepłej wody i wspomagania ogrzewania, lecz również do ogrzewania wody basenowej, co przy ilości wymaganej energii cieplnej niezbędnej do tego celu daje kolosalne oszczędności każdego lata.

Co zrobić, gdy zamierzamy latem wyjechać na urlop?
Gdy w obiekcie okresowo nie ma zapotrzebowania na ciepłą wodę, to układ solarny zabezpieczony jest przed przegrzaniem za pomocą: regulatora z nastawą maksymalnej temperatury wody w zbiorniku, naczynia wzbiorczego i zaworu bezpieczeństwa. Cały system jest odporny nawet na bardzo wysokie temperatury. Jeśli jednak zakładamy, że instalacja solarna w danym obiekcie będzie często miała okresy przestoju (zwłaszcza latem - instalacje w domkach letniskowych), to już w trakcie montażu należy pomyśleć o założeniu systemu chłodzącego. Takie rozwiązanie w pełni zabezpieczy układ solarny przed przegrzewaniem. Można również założyć na kolektory pokrowce zasłaniające powierzchnię absorbera.

W ciągu jakiego czasu inwestycja w kolektory słoneczne zwraca się?
Zwrot kosztów inwestycji jest uzależniony od wielu czynników, zwłaszcza dziennego zapotrzebowania na ciepła wodę w gospodarstwie domowym. Istotny jest również rodzaj nośników energii wykorzystywanych do ogrzewania (gaz, olej, prąd) oraz przeznaczenie instalacji solarnej - ogrzewanie wody użytkowej, wspomaganie c.o., czy ogrzewanie wody w basenie. Obrazowo można porównać inwestycje w system solarny z montażem instalacji gazowej w samochodzie osobowym. Zwrot takiej inwestycji będzie tym szybszy im częściej jeździmy naszym samochodem. Podobnie w przypadku kolektorów im więcej zużywamy cieplej wody użytkowej, tym większe odczujemy korzyści z solarów. Zakup kolektorów próżniowych zapewnia najszybszy zwrot z inwestycji w energie słoneczna. Zwykle wynosi on ok. 8-10 lat, ale przy dużym zużyciu c.w.u. ulega skróceniu.

Co oznacza, że kolektory posiadają znak jakości Solar Keymark?
Solar Keymark  to znak jakości dla produktów solarnych potwierdzający zgodność wyrobów z wymaganiami norm europejskich EN 12975 i EN 12976.  Kolektory  wyróżnione tym znakiem zostały poddane drobiazgowej kontroli, aby zbadać  ich wydajność, trwałość i wysoką jakość.